Chia sẻ bài viết

Share on facebook
Share on google
Share on email
Share on linkedin

Tóm tắt mục lục

Bạn không có thời gian đọc hết tất cả nội dung?
Đăng ký ngay để nhận được bài viết nổi bật hàng tuần!

Tại Việt Nam, nhiều người nhầm lẫn một start-up với một công ty nhỏ với một start-up. Thực tế thì hai loại hình công ty này khác gì nhau?

Ở nội dung lần trước, anh có đăng một bài viết về chủ đề những cái hay khi đi làm tại môi trường start-up thì đã có một vài ý kiến cho rằng những điều anh chia sẻ là hơi “màu hồng” đối với thực tế các công ty “start-up” khởi nghiệp tại Việt Nam. 

Tuy nhiên, đúng như các bình luận có nói, ở Việt Nam có rất nhiều công ty nhỏ đã “đánh tráo khái niệm” – tự coi mình là một start-up trong khi bản chất họ là một SME (công ty nhỏ và vừa). Vậy thì công ty nhỏ và Start-up khác gì nhau? Hy vọng là một vài dòng chia sẻ ngắn của anh về chủ đề này sẽ cung cấp thêm cho các bạn một số thông tin bổ ích trước khi chúng ta quay trở lại sau kì nghỉ lễ 30/4 này nhé 😉

Đầu tiên, để phân biệt một Start-up đúng nghĩa với một SMEs thì có rất nhiều cách khác nhau như quy mô công ty, quy mô doanh thu, định giá, chiến lược & mô hình kinh doanh,…(Thậm chí là tùy từng ngành sẽ có những cách phân biệt khác nhau)

Tuy nhiên, trong bài viết này anh sẽ đề cập đến yếu tố nổi bật và dễ nhận biết nhất để phân biệt hai loại hình công ty này, đó là mô hình kinh doanh (business models) – Để cho các bạn thấy ngắn gọn và dễ hiểu nhất thì mô hình kinh doanh cách thức mà một tổ chức/doanh nghiệp có thể kiếm được doanh thu và lợi nhuận. 

Một mô hình kinh doanh phải trả lời những câu hỏi cực kì cơ bản như: Chúng ta bán cái gì (giá trị gì), cho ai (phân khúc khách hàng)? Thông qua những kênh nào? Với những nguồn lực nào?… Các bạn có thể search thêm “Business model Canvas” để tìm hiểu thêm.

Nôm na là như vậy, còn làm thế nào để phân biệt được công ty nhỏ và vừa và Start-up thì anh sẽ phân tích dựa trên 04 khía cạnh: Cách thức kiếm tiền, Rủi ro, Mục đích và Nguồn vốn

1. Cách thức kiếm tiền của công ty nhỏ vs start-up

  • Công ty nhỏ và vừa (SME) sẽ sử dụng một mô hình kinh doanh truyền thống đã được kiểm chứng là thành công trong quá khứ. Ví dụ nếu hiện giờ bạn bỏ học hoặc bỏ làm mở quán cafe để kinh doanh, không ai gọi là bạn đang làm “start-up” cả vì mô hình kinh doanh quán cafe đã tồn tại từ rất rất lâu rồi, đã có nhiều người theo đuổi và kiếm được lợi nhuận, nên bạn sẽ là một “công ty nhỏ” nếu bạn mở một quán cafe.
  • Ngược lại, Start-up sẽ sử dụng một mô hình kinh doanh hoàn toàn mới, khác biệt, chưa được kiểm chứng là có thành công hay không – có thể hiểu đây là một ý tưởng mới, một mô hình kinh doanh có tính đột phá nhất định. Sự nở rộ của Start-up như các bạn có thể thấy là sẽ đi kèm cùng sự phát triển của CNTT – do điều dễ hiểu là nền tảng CNTT giúp các Founder dễ tạo ra ý tưởng đột phá nhờ có thể thử nghiệm ý tưởng kinh doanh ở quy mô lớn (do sự phổ biến của smartphone, internet,..) , nên các công ty start-up sẽ mang nhiều yếu tố liên quan tới công nghệ hơn. Một ví dụ kinh điển ở đây chính là Uber, ra đời với mô hình sharing economy (kinh tế chia sẻ) với mục tiêu là kết nối những người lái xe còn dư chỗ trên xe của mình với những người có nhu cầu đi xe trên chung quãng đường mà lái xe đang đi. Đây là mô hình kinh doanh có tính đột phá hơn so với các mô hình kết nối truyền thống vào thời điểm đó. 

2. Mức độ rủi ro của công ty nhỏ vs start-up

Đương nhiên, với một mô hình kinh doanh đã được kiểm chứng và đảm bảo “có thể sinh lời” thì các công ty nhỏ và vừa sẽ có rất ít rủi ro, bởi trong quá khứ đã có rất nhiều các “tấm gương” đi trước rồi, mọi thứ gần như đã khá rõ ràng rồi.

Ngược lại, Start-up lại có rủi ro khi kinh doanh rất rất cao, vì đơn giản là…trong quá khứ chưa từng ai thử kinh doanh với những mô hình đó, nên không ai biết được rằng một mô hình kinh doanh mới lạ và dựa trên công nghệ liệu có thể thành công trong tương lai được hay không. Ai biết được? Trong quá khứ người ta có smartphone đâu? Ai biết trong tương lai có con virus nào sẽ ghê gớm hơn con Covid không?

3. Mục đích và Nguồn vốn của công ty nhỏ vs start-up

Vì sử dụng những mô hình kinh doanh truyền thống, các công ty nhỏ và vừa sẽ có thể sống sót khi và chỉ khi họ có thể kiếm được lợi nhuận – và đây cũng là mục đích chính của các công ty nhỏ. Qua đợt Covid vừa rồi, các bạn có thể thấy nhiều hàng quán ăn uống phải đóng cửa phá sản, vì doanh thu không đủ để chi trả cho những chi phí như mặt bằng, lãi ngân hàng, tiền lương,… Vì nguồn vốn hạn hẹp của họ thường đến từ 1) vốn tự bỏ ra của chủ doanh nghiệp hoặc góp từ người thân, bạn bè; 2) vốn vay ngân hàng,..

Với các công ty nhỏ, mục đích là lợi nhuận và là kinh doanh thuần túy. Họ chỉ cần chiếm 1 thị phần nhất định trong ngành và đảm bảo yếu tố ổn định, từ đó tạo ra tăng trưởng và lợi nhuận hàng năm theo mục tiêu đề ra

Còn với Start-up, họ chỉ sống sót khi họ tiếp tục tăng trưởng số lượng khách hàng / doanh thu chứ không (chưa) phải kiếm về lợi nhuận. Việc tăng trưởng số lượng khách hàng sẽ chứng minh là mô hình kinh doanh này “có thể thành công trong tương lai”, và nó sẽ là câu chuyện để các Start-up sử dụng để thuyết phục các quỹ đầu tư trong các vòng gọi vốn của mình, mang về nguồn tài chính ổn định để tiếp tục…đốt (từ đó tiếp tục tăng trưởng).

Và mục tiêu của startup là “The Winner takes it all”, tức là kẻ thắng sẽ đoạt được tất cả. Startup hướng tới việc tạo ra 1 nhu cầu mới với 1 mô hình kinh doanh mới, liên tục tăng trưởng và đánh chiếm thị phần để rồi khi khách hàng quen với việc sử dụng sản phẩm mới, đối thủ cạnh tranh không thể tiếp tục “đốt tiền” chạy đua thì kẻ cuối cùng còn lại sẽ chiếm toàn bộ thị trường và sẽ bắt đầu chuyển sang giai đoạn sinh lãi.  

Toàn bộ câu chuyện trên giải thích khá rõ với các bạn rằng tại sao những Start-up như Shopee, Momo lỗ hàng ngàn tỷ đồng mỗi năm như vậy, nhưng vẫn liên tục gọi được lượng vốn lớn cũng như liên tục “xòe” voucher khuyến mãi, giảm giá để liên tục thu hút khách hàng như vậy.

Hy vọng là bài viết này sẽ giúp các bạn hiểu rõ được khái niệm giữa hai loại hình công việc này, nhằm đưa ra lựa chọn tốt hơn nếu chuẩn bị tìm kiếm công việc, hoặc chuẩn bị bỏ vốn kinh doanh riêng nhé 😉

———-

Nếu các bạn vẫn đang loay hoay trên con đường tìm việc hay tìm kiếm định hướng cho bản thân mình, hãy thử tham khảo ở nội dung này của CareerPrep nhé!


công việc đầu tiên của Hưng

Về tác giả

Hưng Lưu, một Marketers đã có gần 8 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực giáo dục, khởi nghiệp,… Hiện tại anh đang là giám đốc Marketing tại BHL Education – một trong những tập đoàn đầu tư giáo tư lớn nhất tại Việt Nam. 

Anh là admin tại cộng đồng Insights & Advancements – Tâm sự chuyện “Nghề”

Đọc thêm về kinh nghiệm làm việc của tác giả tại đây

Nếu bạn là sinh viên và đang tìm kiếm công việc đầu tiên, hoặc là người mới ra trường và mới bắt đầu đi làm, hãy tham gia ngay cộng đồng Lần đầu đi làm của bọn mình trên Facebook Group nhé! Tham gia ngay tại đây

Bạn không có thời gian đọc hết tất cả nội dung?
Đăng ký ngay để nhận được bài viết nổi bật hàng tuần!

Có thể bạn sẽ thích

cover letter

Làm thế nào để viết Cover Letter?

Chắc hẳn khi đi apply vào một vị trí công việc, bạn đã từng nghe qua về cụm từ “Cover Letter”. Nhưng lại có khá nhiều bạn vẫn chưa hiểu về Cover Letter và cách

Tham gia cộng đồng nghề nghiệp

Cùng trao đổi, thảo luận và tìm kiếm những tips cho lần đầu đi làm của bạn tại cộng đồng hơn 10,000 thành viên của CareerPrep ngay bạn nhé :3